Familiebedrijven

nummer 6 | Januari 2026 | Driesteden business

Het familiebedrijf: Overnemen of Wegwezen?

Het familiebedrijf. Het kan zo mooi zijn. Van generatie op generatie doorzetten van een bedrijf. Met elkaar. Als familie. Hetzelfde doel; het bedrijf en daarmee ook de familie vooruithelpen. De realiteit is een stuk weerbarstiger. Familiedynamiek, relaties die op spanning staan, het continu met elkaar samenwerken en communicatie. Dat gaat vaak anders tussen familieleden dan tussen niet-familieleden.

Tekst: Melissa Buijens

Onlosmakelijk komt ieder familiebedrijf te staan voor een keuzemoment. Is er een opvolging of niet? Als er familie-leden zijn die interesse hebben in het familiebedrijf lijkt het soms vanzelfspre-kend. Maar dat is het allesbehalve. Soms is vooraf goed over deze aanko-mende periode nagedacht. Zijn vooraf de nodige zaken met elkaar doorge-sproken. Wat op papier gezet, gewerkt aan een familiestatuut of zelfs een 'next gen programma gevolgd'. Maar net zo vaak is er niets geregeld of komt een opvolging ineens op je pad door een plotseling overlijden of ziekte. Wat de aanleiding ook mag zijn, hoe goed er ook over na is gedacht een opvolging/ overname is een kwetsbare periode van een bedrijf.

Opvolging gaat vaker fout dan goed. Daar is onderzoek naar gedaan en ondanks dat het Nederlandse onder-zoek van Erasmus Universiteit naar dit thema al verouderd is het stamt uit 2016 - komen ook internationaal verge-lijkbare cijfers naar voren. Een opvolging gaat vaker fout dan goed. Nou daar ben je lekker mee, heb je na lang twijfelen als opvolgende generatie eindelijk het besluit genomen om het familiebedrijf te gaan overnemen krijg je te horen dat je de statistieken tegen je hebt. Waarom gaat het vaker fout dan goed? Dat heeft zelden te maken met financi?n. Familiebedrijven staan erom bekend om de zakelijke kant wel mogelijk weten te maken. De uitda-gingen zitten op andere vlakken. In

onbesproken verwachtingen, oude patronen, botsende waarden, onuitge-sproken emoties, ego, eer, loyaliteit. Zaken die je niet kunt afvinken van een lijstje, maar zo bepalend zijn.

Wanneer spreek je dan wel van een succesvolle opvolging? Is dat wanneer na opvolging het bedrijf goed blijft doordraaien? Of bestaat het uit twee elementen dat en het bedrijf goed kan doordraaien, maar dat ook de familie-banden goed zijn en blijven? Wat mij betreft absoluut het laatste. Maar dat dit niet meevalt, weet ik ook als geen ander.

Zelf nam ik het familiebedrijf van pa over in 2022. Mijn vader richtte in

nummer 6 | Januari 2026 | Driesteden business

1985 een lokale zandhandel op. Lekker met de voeten in het zand. Kranen, vrachtwagens en een loswal. Als enig kind was opvolging snel besloten. Die was niet aan de orde. Vrouwen namen in die tijd geen bedrijven over en al helemaal geen zandbedrijven. Niet omdat mijn vader ertegen was, maar simpelweg omdat het buiten zijn denkraam lag. Wat je niet ziet, kun je moeilijk dromen.

Tot 2012, tijden veranderen en mijn vader kon wel wat hulp gebruiken. 25 jaar was ik en ik dacht vooral: 'pap, jij met je zand?'. Maar we besloten er een nachtje over te slapen en zo kreeg ik het idee om een e-commerce bedrijf te beginnen met zand. Voor 2012 zeer innovatief met een onlinewereld nog volledig in de kinderschoenen. Pa was akkoord en zo begonnen we. Geen kennis, wel zand en ik kreeg geen

budget. Je moet tenslotte wel eerst wat verdienen, voordat je het mag uit-geven. Denk maar niet dat je het als opvolger cadeau krijgt.

Met mijn oude laptop bouwde ik onze eerste webshop zelf en voordat we het wisten kwamen de orders binnen. We gingen van uitdaging naar uitdaging. Met een vrachtwagen die in Brabant staat kun je tenslotte niet naar Friesland rijden voor een levering. Dat komt niet uit. Logistiek, e-commerce, online marketing en technische opti-malisaties. Stap voor stap bouwde we verder. Tot 2015. Het moment dat in letterlijke zin de dochteronderneming succesvoller bleek te zijn dan de tradi-tionele handel van pa. Er zat maar 1 ding op, onze laatste o zo geliefde vrachtwagen verliet het toneel. We transformeerde onze traditionele zand-

handel van 100% offline, naar 100% online. Alle focus vol op de e-com-merce handel van zand en allerlei bodemproducten. Onze 'pakketjes' beginnen van 1500kg. Die wil je liever echt niet per ongeluk bij de buren bezorgen ;).

Mijn vader kan nog geen e-mail sturen. Nee, dat is geen grapje. Generatieverschillen kunnen niet groter zijn, combineer dat met een sterke visie maar niet altijd dezelfde over hoe je bedrijven laat groeien en je strand al snel in opmerkingen als 'ik heb al 30 jaar ervaring, zie jij je eerst maar eens te bewijzen'. Lastig als je net 29 bent, daar kun je nooit tegenop. Een bedrijf overdragen vraagt een stukje loslaten van je eigen identiteit. Dat is niet makkelijk. Opvolgers dienen daar begrip voor te hebben. Anderzijds is het juist net zo belangrijk

nummer 6 | Januari 2026 | Driesteden business

dat overdragers juist ruimte maken. Zodat de jongere generatie de kans krijgt om te ontdekken of ze echt in het familiebedrijf willen en dat er ruimte is voor hun idee?n. Geef ze ruimte om antwoorden te vinden op vragen als: Hoe ga je als jongere generatie je eigen koers varen? Hoe en waar pas je je eigen visie toe? Hoe werk je met familie op een goede manier met elkaar samen?

Een opvolging gaat in fases. De eerste fase bestaat uit wennen en settelen, het eerste jaar overleven. In de tweede fase werk je als opvolger meer en meer aan je eigen plannen en doelen en in de derde en laatste fase ontstaat zelfvertrouwen en sta-bilisatie. Dat is misschien wel de

kern van elke opvolging: je wilt eren wat er was, maar ook ruimte maken voor wat kan zijn. Precies, waar het vaak ook wringt. Want hoe voer je vernieuwende idee?n door zonder het oude af te breken? En hoe blijf je trouw aan jezelf in een omgeving waar iedereen al decennia "weet hoe het hoort"?

Ik schreef er een boek over, bomvol tips voor opvolgers en zeker ook voor overdragers. Praktisch, geen wollige taal en met de nodige humor om onze eigen ervaringen. Het familiebedrijf overnemen of wegwezen? Alles wat je wel wilt weten over opvolgen (maar nie-mand je vertelt).

nummer 6 | Januari 2026 | Driesteden business